Geloof was echt niet altijd leuk. Ook niet in deze contreien. In de achtste eeuw zwierf de Anglicaanse missionaris Winfried Bonifatius hier al rond om de niet-gelovigen te bekeren. Zijn drang liep niet zo goed af: als geloofsmartelaar werd hij bij het Friese Dokkum rond 754 vermoord.

Ook dit jaar zijn er weer tientallen boeken verslonden door alle taalliefhebbers van Nederland. Wij zijn benieuwd wélke boeken, en dan natuurlijk specifiek op het vlak van theologie, religie en zingeving. Van klassiekers tot net verschenen, en alles ertussenin. We vroegen daarom naar de eindejaarslijstjes van onze vertrouwde columnisten en auteurs. Welke drie boeken wisten hen dit jaar het meest te raken? Deze week het lijstje van Lody B. van de Kamp.

Tussen grote delen van de Islamitische en Joodse gemeenschappen is ook in ons land de afgelopen twee jaren een behoorlijke verwijdering ontstaan. Dit natuurlijk vanwege 7 oktober 2023 en alles wat daarna kwam in Gaza, Israël en ook in de Palestijnse gebieden. En wanneer ik hier het woord verwijdering schrijf dan bedoel ik ook echt verwijdering, om het woord animositeit maar niet hoeven te gebruiken.

In de opinierubriek Korte Metten belichten onze auteurs de actualiteit. Deze week luidt rabbijn Lody van de Kamp de noodklok over de heropleving van antisemitisme in Europa. Terwijl demonstraties tegen het geweld in Gaza velen mobiliseren, ervaart hij dat het maatschappelijk klimaat voor Joodse gemeenschappen opnieuw grimmiger wordt. Van de Kamp roept op tot morele bezinning: niet alleen schuld, maar ook verantwoordelijkheid bepaalt hoe samenlevingen omgaan met oude én nieuwe vormen van haat.

Wat zegt de Bijbel over de Staat Israël? Volgens emeritus-hoogleraar Johannes van Oort niets. Dat klopt, stelt Rabbijn Lody van de Kamp — sterker nog: zelfs het Oude Testament voorziet niet in een moderne Joodse staat. Tijd om het theologisch wensdenken los te laten en met beide benen op de grond te zoeken naar recht en vrede in het heden.

De actualiteit in Israël en Palestina legt een oude spanning opnieuw bloot: die tussen de Joodse wortels van de kerk en haar verbondenheid met medechristenen in de regio. Rabbijn Lody van de Kamp vraagt zich af: hoe ver reikt die verbondenheid eigenlijk? En waar hoort de kerk te staan?

Dit naslagwerk moet voor velen “antwoord geven op alle vragen” over niet alleen de vijf grote wereldreligies. En ook over veel minder bekende en ook nieuwere geloofsstromingen komen voorbij. Althans dit pretendeert dit boekwerk. Met alle moeite die de schrijver en samensteller van dit boekwerk, John Bowker, zich getroost heeft komt mij dit toch een beetje te ambitieus over.