God in de beklaagdenbank

De knecht is wel de meest intrigerende gestalte uit Jesaja 40-55. Wie is deze knecht? Welke rol vervult hij? Talloze exegeten hebben geprobeerd hem als een historische figuur te duiden. Maar ligt de kracht van de knecht niet veeleer in zijn anonimiteit? In dit artikel gaat het er niet zozeer om de knecht te identificeren. Het gaat er veeleer om iets te zeggen over de rol van de knecht als plaatsbekleder, als iemand die de plaats van een ander inneemt, als een ’vertegenwoordiger’.

De haan kraait dat de dag begint. Daarom noemde de dichter Aurelius Prudentius Clemens (348 – omstreeks 405) hem in de uitgebreide Hymnus ad galli cantum de gevleugelde bode van de dag (ales diei nuntius). Mede door dit lied kreeg de haan in de christelijke traditie een symbolische meerwaarde. Die meerwaarde was echter niet slechts voorbehouden aan het christendom. Ook in de joodse traditie kende en kent men een grote waardering voor (het beeld van) de haan.

Op het eerste gezicht hebben de teksten van deze zondag weinig met elkaar te maken. Maar in elk van de vier teksten vinden we beelden van overvloed, als vooruitzicht om vol te houden óf als aansporing om aan de slag te gaan.