Neersabelen of hooghouden

In het Koninkrijk van God staat alles op zijn kop. Uit hoe Jezus omgaat met Zacheüs, blijkt hoe Hij kijkt naar mensen. 

Een Italiaanse tekenaar maakte dit jaar een cartoon van een mannetje dat wegduikt achter zijn bureaustoel, terwijl de granaten uit zijn computerscherm vliegen. Een treffend beeld van onze moderne manier van neersabelen: harde woorden die als bommen kunnen raken. Mensen oordelen snel en de gesprekstoon is onaangenaam geworden.

Van internetterreur zal Zacheüs nog geen last hebben gehad, maar wel van harde woorden die hem hebben afgesneden van de gemeenschap, woorden die hem tot een verschoppeling hebben gemaakt. Woorden van mensen die hem ondanks zijn rijkdom verachtten, mensen die vanuit hun eigen morele superioriteit op hem neerkeken. Zij zagen Zacheüs als een kleine man, niet alleen klein van gestalte, maar ook petieterig van gehalte, klein van mentaliteit, kleingeestig. Iemand die niet alleen belastingen inde voor de Romeinen, maar daar schraperig ook nog wat procenten voor zichzelf aan toevoegde. Rijk, maar ook kleinzielig en eenzaam.

Nieuwsgierig naar Jezus

Kennelijk leefde in deze kleine man toch ergens een groot verlangen naar iets anders, naar een leven dat wel gelukkig maakt. Een leven met warmte, aanvaarding, verbondenheid met anderen. En dus wil hij op een dag toch graag een glimp opvangen van Jezus, en dat is niet eenvoudig als je daarvoor eerst door een vijandige menigte moet. Daarom klimt hij in een boom, de enige plek waar hij Jezus kan zien en waar Jezus hém kan zien. Jezus die nooit op mensen neerkijkt, hen nooit neersabelt, maar hen hoog houdt.

‘Kom vlug naar beneden’

Jezus biedt hem aan zijn gast te zijn. Niet morgen of volgende week, maar nu! Zijn uitnodiging heeft iets onontkoombaars. Jezus gaat niet als het donker is even bij Zacheüs langs, nee, hij onderbreekt zijn tocht om nu met Zacheüs te eten. Dit is een demonstratie van de eigenlijke missie van Jezus. Hij ging om met wetsovertreders en volksvijanden. Zacheüs hoort erbij en dat zegt Jezus ook met zoveel woorden: ‘Ook deze man is een zoon van Abraham’. De mensen kunnen hem wel als verloren beschouwen, maar in de ogen van God hoort hij erbij.

Die dag luidt de bekering van Zacheüs in; hij vergoedt viervoudig wie hij heeft afgeperst. Omdat hij eerst bemind werd en aanvaard zoals hij is, onvoorwaardelijk. Jezus houdt deze kleine man hoog; Hij komt tegemoet aan zijn diepste verlangen. Een verlangen van ons allemaal, om erbij te horen en om te mogen zijn wie we zijn. Alleen dat zal ons veranderen. Alleen de liefde kan ons leven op zijn kop zetten. Wij worden bemind, zo klein als we soms zijn.