Welkom

Zacheüs ging niet naar de synagoge om Jezus te zien en horen, maar hij verstopte zich in een vijgenboom langs de route. Hier klinkt een echo van het verhaal van Adam en Eva die zich, toen ze zich hadden laten verleiden, verstopten voor God en zich bedekten met vijgenbladeren. Maar die schaamte die je voelt als je God of Jezus of jezelf naakt onder ogen komt, zonder bedekking of mooie praatjes, gewoon zoals je bent, is niet op te lossen met vijgenbladeren, maar alleen met gezien worden en genade vinden.

Zacheüs maakt zichzelf onzichtbaar, maar toch verlangt hij ernaar om gezien te worden. Hij wil tegelijk wel en niet gezien worden. Hij weet zelf ook wel dat hij zijn leven niet op orde heeft.

Liever in een boom

Bij ons heet het ‘kliederkerk’, een uitgebreide kindernevendienst waarin kinderen knutselen en vieren rond een bijbelverhaal. Het oorspronkelijke idee komt uit Engeland en heet daar Messy Church (letterlijk: ‘rommelige kerk’). Deze Messy Church is niet bedoeld voor kinderen, maar voor mensen zoals Zacheüs: mensen die zich niet welkom voelen in een gewone kerkdienst, omdat ze denken dat al die kerkgangers die zo netjes in de kerk zitten hun leven ook allemaal netjes op orde hebben. Dat zij de enige zijn die proberen stand te houden temidden van de chaos.

Zo kun je denken dat je niet bij die keurige kerkgangers hoort, omdat je man je heeft laten zitten met drie kleine kinderen, of omdat jij door je ziekte niet kunt werken en structureel te weinig geld hebt. Je kunt denken dat alle kinderen in de kerk, behalve die ADHD’ers van jou, netjes stil zitten. En dat de kerkgangers allemaal een toonbeeld zijn van goed, rechtvaardig en vroom, en waarschijnlijk van alles zullen vinden van jou. Mensen met een ‘rommelig’ leven ontmoeten Jezus soms liever in een boom dan in de kerk.

Maar Jezus vindt het helemaal niet vreemd als iemand zich verschuilt in de takken van een boom of achter stoer gedrag, angstige bescheidenheid of een geleerd wetenschappelijk betoog. Jezus kijkt in je ogen, je hart, Hij ziet je en geeft om je. Hij roept je bij je naam. En die ervaring maakt dat je de kracht vindt om te doen waarvan je weet dat je het eigenlijk zou moeten. Want uiteindelijk wil iedereen gezien worden.

Zicht op Jezus

Jezus roept: ‘Zacheüs, kom meteen naar beneden!’ En hij komt, helemaal blij. Lucas schrijft vaak verhalen over mensen die blij worden door de ontmoeting met Jezus. Je hebt ook godsdienst die mensen bang maakt, en mensen die hun hele leven de angst voor de god die hun door de kerk is aangepraat niet kwijt raken. Wee de kerk die grote angst verkondigt in plaats van grote blijdschap. En wee de mopperaars en de critici die de zondaar liever ver weg uit het zicht hebben dan dichtbij Christus. Niet voor niets staat er dat de mensen Zacheüs, die klein van stuk was, het zicht op Jezus ontnamen.

Ook een kerkgemeenschap waar je niemand kent en waar je de gewoontes niet kent, kan jou als nieuwkomer soms het ‘zicht op Jezus’ ontnemen. Want niemand heeft ooit God gezien; het zijn altijd mensen die jou van God vertellen, die jou leren geloven of je het zicht op Gods liefde ontnemen. Een geloof als dat van Zacheüs, waar je blij van wordt en sterk om het goede te doen en recht te zetten wat je verkeerd hebt gedaan – dat wens ik iedereen.