Woorden en daden: een lastige combinatie. Woorden waar geen daden op volgen, we horen ze bijna iedere dag. ‘Geen woorden maar daden’ dan? Goed voor de voetbalwereld misschien, maar in het algemeen? En een mooi woord, als belofte of aanbeveling, waar een slechte daad op volgt? We maken het al te vaak mee. Het valt daarom op dat het Hebreeuwse ‘dabar’ zowel ‘woord’ als ‘daad’ betekent, maar wel in een heel bijzondere samenhang en met een unieke inhoud.

‘De Eeuwige loven om zijn trouw’, zegt Psalm 107,21. Maar kun je dat, wanneer je in een situatie verkeert zoals Job of zoals de leerlingen in het bootje? Als je niet weet wat je te wachten staat en het ergste voorziet? Als je ziet dat zovelen om je heen omkomen door geweld van natuur of medemens? Zelfs Jezus voelde zich verlaten aan het kruis. Maar toch…

Aswoensdag: we gedenken dat we stof zijn en gaan weken in van bezinning en van beperkingen op ons consumeergedrag. Maar ten gunste van wie? Zeker, er zijn allerlei ‘vastenacties’, meestal voor mensen ver weg. Maar wat prevaleert wanneer je daaraan meedoet: echte betrokkenheid bij de mensen voor wie je doneert, of een goed gevoel over jezelf? De lezingen van vandaag confronteren ons met de vraag wat mijn en ons vasten inhoudt, en zegt daarbij wat het zou moeten zijn.

In de beide lezingen van vandaag wordt ons de keuze voorgehouden: leven of dood. Het is of het ene of het andere. Het zijn vrouwelijke personages die die keuze representeren – opvallend in teksten uit een patriarchale cultuur. Qua opbouw hebben beide lezingen veel gemeen: het positieve wordt afgezet tegen het negatieve. Maar er zijn ook opmerkelijke verschillen. In Spreuken 9 worden we voor een keuze gesteld, terwijl in Matteüs 25 niet meer gekozen kan worden. Aan ons de vraag, waardoor wij ons laten leiden bij onze keuzen. En wat is wijsheid?