Opzicht wordt ook wel getypeerd als tucht. Maar past dat wel in de kerk, tucht? Die vraag kan makkelijk opkomen. Tucht heeft iets pijnlijks. Het treft niet alleen degene op wie tucht wordt toegepast, maar ook degenen die het toepassen. Toch zal vrijwel iedereen die hoort van misbruik door een ambtsdrager van opvatting zijn dat de kerk dan krachtdadig zal moeten optreden. En ook dat is tucht.

Net als voor ouderlingen en diakenen geldt dat iemand pas in het predikantsambt staat, wanneer hij of zij door een ambtelijke vergadering geroepen is en bevestigd is. Maar waar voor ouderlingen en diakenen alleen de eis geldt dat zij belijdend lid zijn van de kerk, gelden voor de toelating tot het ambt van predikant extra eisen.

Gemeente en/of kerkenraad enerzijds en de predikant anderzijds kunnen zozeer uiteengroeien dat hierdoor spanningen ontstaan waardoor vruchtbaar werken voor de predikant moeilijk of onmogelijk wordt. Spanningen kunnen ontstaan door machtsmisbruik of ander tuchtwaardig gedrag van de predikant of van (leden van) de kerkenraad. In dat geval is er sprake van schuld en zal het gedrag beoordeeld moeten worden door de colleges voor het opzicht.

Het meest fundamentele dat de kerkorde kan zeggen over de kerk is te vinden in artikel I KO. Wie die tekst zorgvuldig doorleest, kan het niet ontgaan dat daarin in alle toonaarden over de Protestantse Kerk in Nederland als een belijdende kerk gesproken wordt.

Intussen is wel duidelijk geworden dat de gemeente niet zonder het ambt kan. Ambtsdragers, kerkenraad en gemeente zijn op elkaar betrokken. De verkiezing van de ambtsdragers is dan ook in de regel een zaak van de gemeente. Dat geldt zowel de verkiezing van de predikant als die van ouderlingen en diakenen (ord. 3-1).