Allerheiligen is al sinds de vierde eeuw een feestdag in de kerk waarop alle martelaren worden herdacht. Sinds de negende eeuw valt die op 1 november. Op 2 november wordt Allerzielen gevierd; dan wordt gebeden voor alle overledenen. Dat feest dateert uit de tiende eeuw. In de katholieke kerken is Allerheiligen een hoogfeest, de viering ervan wordt tegenwoordig meestal naar de dichtstbijzijnde zondag verplaatst. Soms worden beide feesten op dezelfde dag gevierd, maar de heiligen gaan altijd voorop.

‘Maar vernietigen zal Ik het niet.’ Deze woorden zijn het enige lichtpuntje in het tekstgedeelte van vandaag. Ze slaan op het land of op de aarde. De Statenvertaling geeft ze tussen haken weer: ‘(doch Ik zal geen voleinding maken)’ (4,27; vgl. 5,10.18). Jeremia verkondigt de net-niet-totale ondergang. Dat roept bij ons meteen de vraag op: is er redding mogelijk uit dit Armageddon? Geen vreemde vraag op Palmzondag, als we Hosanna roepen: ‘Red toch!’

Na Pinksteren kennen we God als Vader, Zoon en Geest. De een vergelijkt het met drie vormen waarin water aanwezig is: water, damp en ijs. Het molecuul is wel hetzelfde, maar het is anders aanwezig, het geeft een andere ervaring. De ander legt de nadruk op de verschillen tussen Vader, Zoon en Geest. Zondag Trinitatis wil de samenhang en compleetheid van deze drie benadrukken. Maar omdat je toch ergens moet beginnen, en het net Pinksteren is geweest, is de focus in dit artikel gericht op de Geest.

Op het eerste gezicht hebben de teksten van deze zondag weinig met elkaar te maken. Maar in elk van de vier teksten vinden we beelden van overvloed, als vooruitzicht om vol te houden óf als aansporing om aan de slag te gaan.

‘Niet voor schuren die niet duren gaaft Gij vruchtbaarheid, maar opdat op aarde, in uw goede gaarde, niemand honger lijdt’ (LB 718). We zongen het vrijwel ieder jaar in de oogstdienst. Hoewel enigszins stukgezongen is het nog steeds een adequate weergave van Lucas 12,13-21. Jezus waarschuwt voor hebzucht en het oppotten van bezit. Goederen verzamelen zal je niet helpen als je leven in het geding is. Maar erger nog: je ziel loopt gevaar als je alleen voor jezelf leeft en niet deelt met anderen.

In Handelingen komen tussen de weergave van gebeurtenissen of toespraken enkele ‘tussenstukken’ voor, die op beknopte wijze de situatie in de gemeente beschrijven of waarin iets verteld wordt over de snelle groei of de vruchtbare verkondiging. Eigenlijk zijn het korte samenvattingen die bedoeld zijn als overgang naar een volgende gebeurtenis.

Zowel in de lezing uit Numeri als in het gedeelte uit het Evangelie naar Marcus gaat het om de zorg voor de correcte omgang met datgene wat als heilig wordt gezien. In Numeri wijst Jozua zijn meester Mozes erop dat er door Eldad en Medad wordt geprofeteerd, zonder dat zij zich bij de groep uitgekozenen bevonden. En in het evangelie komen de leerlingen bij Jezus met de klacht dat er iemand is die in zijn naam genezingen doet, maar zich niet bij de kring van zijn leerlingen wil aansluiten.

‘Op de derde dag’, zo begint dit hoofdstuk. In 1,29.35.43 worden voorafgaande dagen geteld. Wat is nu de eerste dag? Is dat de dag waarop Jezus gedoopt werd? Maar dan is het in 2,1 niet de derde, maar de vierde dag. Het is duidelijk: hier is sprake van een andere tijdrekening. De derde dag is de dag waarop iets geschiedt van Godswege.

In Exodus 19,1-11 klinken woorden die te maken hebben enerzijds met Gods heilsdaden, anderzijds met het antwoord van mensen op die heilsdaden. ‘Met eigen ogen hebt gij gezien hoe Ik ben opgetreden tegen Egypte’ (19,4). Eerst wordt gesproken over Gods handelen in de geschiedenis, hoe Hij zijn oog heeft laten vallen op dat ene volk. Maar tegelijk wordt ook van dat volk iets gevraagd. Niet ‘teruggevraagd’. Dat zou inhouden dat we werken met het principe: voor wat hoort wat. Neen, van de mens, van het volk wordt gevraagd dat men het verbond zal onderhouden.