Menu

Collectie

Redactie Opinie

Basis

‘Anti-Israëlklimaat schept plaveisel voor Jodenhaat’

In de opinierubriek Korte Metten belichten onze auteurs de actualiteit. Deze week luidt rabbijn Lody van de Kamp de noodklok over de heropleving van antisemitisme in Europa. Terwijl demonstraties tegen het geweld in Gaza velen mobiliseren, ervaart hij dat het maatschappelijk klimaat voor Joodse gemeenschappen opnieuw grimmiger wordt. Van de Kamp roept op tot morele bezinning: niet alleen schuld, maar ook verantwoordelijkheid bepaalt hoe samenlevingen omgaan met oude én nieuwe vormen van haat.

Basis

“Ik ben geen religieuze alleseter, maar wel een alleszoeker” 

Vijf jaar lang was Marieke den Hartog dominee van de protestantse kerk in Boechout. Eerder werkte ze als beleidsmedewerker Kerk & Israël bij de Protestantse Kerk in Nederland. Na een bevlogen loopbaan gaat ze met emeritaat – maar stilzitten is er niet bij. Ze blijft zich inzetten voor thema’s die haar nauw aan het hart liggen: rabbijnse literatuur, ecospiritualiteit en geweldloosheid. Een gesprek met een inspirerende vrouw over wat haar drijft.

Premium

AI en de preek

Kunnen taalmodellen een preek schrijven? Computers hadden lange tijd grote moeite om op een natuurlijke manier om te gaan met taal. Maar met de stormachtige opkomst van taalmodellen is dit verleden tijd en is het een reële vraag geworden of deze modellen een preek kunnen schrijven. Er wordt al volop geëxperimenteerd. Praktische tips en ervaringen om AI te gebruiken in het preekproces worden uitgedacht en gedeeld. In dit artikel wil Fulco Timmers wat graven onder deze praktische experimenten om zo mogelijk grenzen te verkennen. Waar zou AI in het preekproces bruikbaar kunnen zijn en waar (vooral) niet?

Basis

AI en het belang van betekenis

“In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Het was in het begin bij God. Alles is erdoor ontstaan, zonder het Woord is niets ontstaan van wat bestaat.”[1] In dit artikel onderzoekt Fulco Timmers het dieperliggende besef dat deze zinnen proberen te verwoorden, namelijk de kracht van woorden. De evangelist stelt, voortbordurend op Genesis 1, dat het Woord, Gods Woord, zelfs de ultieme grond vormt onder alles wat bestaat. Misschien ervaart niet iedereen dat zo, maar dat ook menselijke woorden kracht hebben, wordt door velen wel erkent. AI dreigt deze kracht echter te eroderen, doordat ze wel woorden maar geen betekenis weet te genereren. Timmers legt uit hoe dit precies werkt.

Basis

De hand van God: Maradona, mythe en mystiek

In deze nieuwe serie ‘God aan de bal’ onderzoekt sportjournalist Frank Van de Winkel maandelijks hoe topsporters omgaan met zingeving, godsdienst en spiritualiteit. Geloven ze in (een) God? Ervaren ze een behoefte aan zingeving? Welke rol speelt religie in de sport? In de eerste aflevering van ‘God aan de bal’ lees je het veerhaal van Diego Maradona. De man die een van de beroemdste doelpunten ooit toeschreef aanla mano de Dios – de hand van God. Wat bedoelde hij daarmee? Een blik achter de schermen.

Basis

De subtiele wreedheid van categorieën

Mensen zijn geobsedeerd door patronen. We vinden ze in de sterren, in de grond, en wie goed op let ziet ze ook in andere mensen. Het herkennen van patronen kan noodzakelijk zijn, omdat het ons helpt een complexe wereld te categoriseren en te navigeren. Toch kleeft er ook een schaduwzijde aan: wanneer patronen gebruikt worden om een andere groep te controleren, te definiëren of zelfs te schaden. Op het moment dat categorieën worden verheven van voorlopige beschrijvingen naar onbetwistbare waarheden, volgt schadelijk gedrag in onze meest intieme omgevingen en in onze belangrijkste instellingen. In gezinnen spreken we bijvoorbeeld over de “verantwoordelijke eerstgeborene kinderen” en zien we hoe die labels geleidelijk verharden tot verwachting. In samenlevingen worden mensen ingedeeld in “verdienstelijk” of “onwaardig,” en vervolgens wordt daar beleid op gemaakt. Wat begint als een handige mentale snelweg verandert langzaam in een script dat bepaalt wie mag floreren en wie klein moet blijven.

Nieuwe boeken