Gerard van Broekhuizen laat zien hoe de tekst in 1 Korintiers 16 door de tijd heen aan verandering onderhevig was. De aanpassingen waren nogal sturend van aard…

Inmiddels alweer een jaar of vijf geleden deed ik onderzoek met behulp van Recurrent Neural Networks. In AI jaren een oud onderzoek gezien de snelheid van de ontwikkelingen. Toch is het onderzoek een relevante om te noemen en laat het zien hoe AI de theologie verder kan helpen. Het onderstaande is een korte samenvatting van het onderzoek, het hele paper kun je hier lezen.

De haan kraait dat de dag begint. Daarom noemde de dichter Aurelius Prudentius Clemens (348 – omstreeks 405) hem in de uitgebreide Hymnus ad galli cantum de gevleugelde bode van de dag (ales diei nuntius). Mede door dit lied kreeg de haan in de christelijke traditie een symbolische meerwaarde. Die meerwaarde was echter niet slechts voorbehouden aan het christendom. Ook in de joodse traditie kende en kent men een grote waardering voor (het beeld van) de haan.

Van kunstmatige intelligentie die bijbelteksten analyseert tot geavanceerde technologieën die de Dode Zeerollen ontsluiten: de interactie tussen schrift en technologie opent ongekende mogelijkheden. Deze tijden zorgen voor een hernieuwde omgang met de eeuwenoude teksten die zo welbekend zijn.  In deze serie van de Schrift redactie verkennen we hoe computers en algoritmen ons begrip van de Bijbel verdiepen, nieuwe vragen oproepen en traditioneel onderzoek transformeren. Wat betekent het als AI meeleest met de tekst? Hoe veranderen digitale hulpmiddelen ons beeld van oude teksten? En, kunnen we AI vertrouwen als het gaat om theologische kennis en wijsheden?

Kunstmatige intelligentie is in korte tijd uitgegroeid tot een onmisbaar onderdeel van het dagelijks leven. Van zoekmachines en navigatie-apps tot medische diagnostiek en klantenservice: AI-systemen ondersteunen, versnellen en structureren steeds meer processen. Voor veel mensen voelt het gebruik van AI inmiddels net zo vanzelfsprekend als het gebruik van een smartphone.

Maria Magdalena, genoemd naar het plaatsje Magdala aan het meer van Gennesaret, is meer dan een enkele persoon. Door de eeuwen heen zijn in haar veel andere vrouwen, van aanstootgevend tot voorbeeldig, verenigd. Zij werd een compositie van bijbelse gegevens, buitenbijbelse verhalen, theologische wendingen en volksbelangen.

Aan de voet van een veel grotere staande figuur ligt, in het noordportaal van de kathedraal in het Franse Chartres, dit bijzondere figuurtje te slapen. Wie het is, weet ik niet, maar dat is voor deze keer ook niet van belang. Ik ben eenvoudig getroffen door deze prachtige uitbeelding van de slaap. Van de slaap die te denken geeft …

Kun je het woord ‘halleluja’ (dat letterlijk: ‘prijst de Heer’ betekent en alleen in de psalmen voorkomt) gebruiken in totaal verschillende situaties? Om God te eren én als uitroep na een ervaring van liefde en seks? Dat kan volgens het hier besproken lied van de Canadese zanger en dichter Leonard Cohen.

Sinds de oprichting in 1977, in een tijd waarin computers nog kamers vulden en gegevens op grote ponskaarten stonden, werd er in de Werkgroep Informatica Vrije Universiteit (WIVU) in Amsterdam gewerkt aan het mogelijk maken om de Bijbel met de computer te onderzoeken. Oorspronkelijk was het doel alleen een digitale concordantie en zoekprogramma’s te maken voor Bijbelonderzoek, maar de focus verschoof snel naar het bouwen van een database waarin de tekst van het Oude Testament van woord- tot tekstniveau geanalyseerd is met behulp van de computer.