In het midden van de Veertigdagentijd wordt er gevierd: tweemaal een plechtige en betekenisvolle maaltijd. Het wemelt van de verwijzingen naar andere bijbelgedeeltes. Keuze genoeg om aan te sluiten bij de belevingswereld van de eigen kerkgangers.

In het grootste deel van Nederland zijn de scholen dicht. Velen bevinden zich nu op de camping. Wil je een vaste plek hebben, dan zul je lang van tevoren moeten reserveren en mogelijk ook al een aanbetaling moeten doen. Wie een wandelvakantie doet, zorgt voor een minimale bepakking. Ver van de bewoonde wereld zie je ’s nachts de sterrenhemel en voel je je opgenomen in een groter geheel. Allemaal thema’s die zó weggelopen zijn uit de schriftlezingen.

Voor de christengemeenschap rond Marcus is het duidelijk: Jezus als de Gezalfde van God (1,1) verkondigt de nabijheid van het Rijk Gods (1,14). Dit kan gemakkelijk verkeerd begrepen worden door een volk dat verdrukt wordt door de Romeinen, en hoopt dat er van Godswege bevrijding zal komen. Marcus beschrijft Jezus niet als een aardse koning die met geweld de strijd tegen de Romeinen zal aangaan. Hij ziet Jezus als de Mensenzoon, een lijdende dienaar, die als nederige koning Jeruzalem binnenkomt op een veulen, en zich laat zalven voor zijn begrafenis.

De evangelielezing omvat drie korte scènes in en bij de tempel. In Marcus 11 is Jezus in Jeruzalem aangekomen. Er volgen confrontaties met hogepriesters en schriftgeleerden, de opmaat voor zijn arrestatie en kruisiging. Die confrontaties vinden plaats in de tempel, door Herodes de Grote gerenoveerd en uitgebouwd tot pronkstuk van zijn koninkrijk. Jezus heeft er geen oog voor: Hij ziet een arme weduwe die toont wat het betekent om God lief te hebben met alles wat je hebt.

Midden in de Veertigdagentijd (zondag Laetare) lijkt het erop dat we even kunnen opademen met Jeremia. En dat terwijl zijn aankondigingen van onheil inderdaad zijn uitgekomen. Een deel van de bevolking is weggevoerd naar Babel. Maar dan krijgen ze een brief met woorden die uitnodigen een nieuwe blik te krijgen – juist daar.

Het spreekt haast vanzelf dat we bij de naamgeving van de pasgeboren Jezus als eerste lezen uit Numeri 6,22-27, waarin het gaat over de Naam van God. Aan de naam die mensen elkaar geven, gaat immers de onuitsprekelijke Naam vooraf die boven alle namen uitgaat.

Gevangenisbrieven (en gedichten!) zijn vaak indringend. Er is een sterk besef van de positie waarin men verkeert. Er spreekt een roep om verbinding uit met degenen die buiten zijn, familie, geliefden, de groep waartoe men behoort. Ook een roep om aandacht? Voor de zaak waarvoor men is gevangengezet? Wanneer men vermoedt geen bevrijding tegemoet te kunnen zien, kan zo’n brief ook het opmaken van een balans zijn, zoekend naar de kern van waarvoor je hebt geleefd.

Vanaf de oorsprong klinkt Gods stem over schepping en geschiedenis van mensen (Ps. 29). Dit goddelijk spreken van wijsheid ervaren de eerste christenen in Jezus. Zoals regen neerdaalt uit de hemel en de aarde doordrenkt om daarna tot God terug te keren, zo is het ook met Jezus. In die beweging weet de gemeenschap rond Johannes zich opgenomen. Het laat hen opnieuw geboren worden als Gods kinderen, in een leven met eeuwigheidswaarde. Vanuit dit inzicht gaan ze in gesprek met hun joodse geloofsgenoten.

Wij mensen kunnen van Hem zeggen dat Hij een God is die zich verborgen houdt (Jes. 45,15), maar van Zichzelf zegt Hij: ‘Niet in het verborgene heb Ik gesproken’ (Jes. 45,19). Wij kunnen vertwijfeld uitroepen: ‘Wáár is God nu…?’, maar Zélf herinnert Hij ons altijd weer aan zijn naam: ‘JHWH – Ik ben er’ (Jes. 45,19b). Het is de liefde waarover Jezus onomwonden spreekt die het zicht op God openhoudt, waardoor er geen sprake kan zijn van enige verborgenheid. Maar evenzeer het zicht op de mens, waardoor we elkaar kunnen liefhebben…