Hoop doet leven: iedereen kent die uitdrukking wel. Wie hoop heeft, heeft uitzicht. Uitzicht op iets wat er nu nog niet is, maar in de toekomst misschien komt. Wie hoopvol is, heeft er vertrouwen in dat dat toekomstige zich op enig moment zal aandienen. Hij of zij verlangt ernaar en leeft uit dat verlangen. Hoop is een belangrijke bron van energie. De vraag is wel, waar die energie op gericht is. Wat is nu eigenlijk het ‘object’ van de hoop? Hoop je op succes, een geslaagd resultaat of een goede afloop? Maar wat bepaalt of iets geslaagd of goed is?

What is hope? Hope is commonly presented as a feeling—an expectation regarding a future that instills a sense of gladness. Whatever happens, things will somehow turn out well. Who would fail to appreciate being offered something that is hopeful? Yet the person who extends hope does not do so on the basis of some superior knowledge about what awaits another; rather, hope is a gesture of support, a performative speech act.

Voor een buitenstaander ben ik waarschijnlijk een saaie wandelaar. Hij ziet me steeds opnieuw dezelfde route nemen. Zelf vind ik herhaling een ideaal recept om in hetzelfde andere dingen op het spoor te komen. Zelfs na lange tijd ontdek ik zaken die er tevoren waren, maar die ik niet had opgemerkt.

Jubileumboeken hebben vaak iets weg van een fotoalbum: waardevol voor insiders, maar voor buitenstaanders soms taai. Het jubileumboek Kerk en Vrede 1923–2023 is een uitzondering. Met meer dan 400 pagina’s geschiedenis, theologie en persoonlijke verhalen leest het als een spannend document over een eeuw actief pacifisme – en daagt het ook vandaag uit tot nadenken over oorlog, geweld en verzoening.

Ricco heet hij, een gids van begin twintig. Vaardig bestuurt hij zijn jeep door de asgrijze vlakten rond de Indonesische Merapi-vulkaan. Zijn T-shirt verbergt de ‘gratis tattoos’ die hij opliep toen gloeiende stenen zijn rug raakten. Ricco is Gen-Z: digitaal onderlegd, welbespraakt, wereldwijs. Maar hij is óók een kind van de vulkaan. In zijn wereld bestaat geen vanzelfsprekende toekomst. En toch lacht hij er niet minder om.

Samen groeien in geloof verscheen in 1977, geschreven door de Hongaarse jezuïet Franz Jalics (1927-2021) na een periode van gevangenschap in Buenos Aires. Zijn enige houvast in die periode was het contemplatieve gebed. Vier jaar na zijn overlijden is dit spirituele standaardwerk eindelijk in het Nederlands vertaald. Hoe actueel is deze spirituele klassieker vandaag de dag? Marianne Vonkeman zocht het uit.

Neely Kok schrijft een handreiking over moed in het dagelijks leven. Ze begint met de vraag wat moedig zijn eigenlijk is en wat het betekent als je de moed niet opbrengt of verliest. Daarna belicht ze voor elke dag van de week een mogelijkheid om moed te beoefenen, aan de hand van dagelijkse ervaringen, die als voorbeelden kunnen dienen en aan het denken kunnen zetten. Het gaat om geestelijke en lichamelijke oefeningen die de weerbaarheid en moed versterken.

Met Ontmoetingen met Jung brengt Tjeu van den Berk de beroemde Zwitserse psychiater Carl Gustav Jung (1875–1961) opnieuw tot leven. Niet met een droge analyse, maar via de ontmoetingen die Jung zelf gevormd hebben. Uit dit boek komt niet het beeld naar voren van een abstracte denker in een ivoren toren, maar van een man die zich liet raken – door mensen, door dromen, door het onbevattelijke mysterie van het leven.

Søren Kierkegaard (1813-1815) lezen is niet altijd makkelijk, maar zelden saai. Zelfs als je wat gewend raakt aan zijn dialectische stijl, waarbij de tegenstellingen je om de oren vliegen, weet hij toch telkens weer te verrassen met een onverwachte wending.

Dat doet hij ook in een als toespraak geschreven tekst (een stijlvorm die hij vaak gebruikt, en waarbij hij ‘hardop aan jezelf voorlezen’ suggereert) uit 1844: Over Lafhartigheid.