Waarom geloven zoveel mensen in iets hogers? In De ziel van het brein onderzoekt gerenommeerd hersenwetenschapper André Aleman de verbinding tussen geloof en neurowetenschap. Is spiritualiteit ingebakken in onze hersenen of is het een product van cultuur en ervaring? Aleman laat zien dat onze religieuze overtuigingen nauw verbonden zijn met hersenactiviteit, maar benadrukt tegelijkertijd dat spiritualiteit meer is dan slechts een product van ons brein. Hiermee laat hij nieuw licht schijnen op een van de belangrijkste en oudste vragen van de mensheid: is er meer dan dat wij zien? Tom gaat in deze aflevering van De theologie podcast in gesprek met André Aleman.

Theoloog Kees van der Kooi onderzoekt in zijn nieuwe boek Een weldadige kracht de rol van de Geest in ons geloof en ons alledaagse bestaan. De Geest trekt zowel mens als wereld naar de toekomst, want het project van God is nog niet voltooid. Daarom worden we uitgenodigd om met open ogen en oren te letten op de momenten waarop de kracht van de Geest inbreekt en nieuwe hoop wekt in de leegte. Wat betekent dit voor ons? Elsbeth Gruteke gaat in deze aflevering in gesprek met Kees van der Kooi.

Stephen van er Leij, auteur van het boek Geef Gen Z gewoon haar zin, ging op zoek naar manieren waarop je betekenisvol kunt omzien naar en/of omgaan met Gen Z. Wat heeft deze generatie echt nodig? Stephen is ervan overtuigd dat wij als samenleving meer ruimte en tijd moeten creëren voor deze jongeren, zodat ze op zoek kunnen gaan naar de diepere betekenis van het leven. Maar hoe doet je dat? En wat zijn de uitdagingen? Tom Mikkers gaat in deze aflevering van De theologie podcast in gesprek met Stephen.

Hoe vind je stille tijd in een wereld die op hol is geslagen? Nikolaas Sintobin nodigt je in God zelf ontmoeten uit om op retraite te gaan. Zonder klooster, gewoon vanuit je eigen huiskamer. Want in de stilte en het gebed kan God opeens verschijnen. Hij laat zich daarbij inspireren door de geestelijke inzichten Ignatius van Loyola. Het leidt tot een herontdekking van de geestelijke begeleiding uit vroeger tijden. Geestelijke begeleiding die erop gericht is de ander te helpen bij het ontwikkelen en onderhouden van een relatie met God. Belangrijk daarin is het herkennen van Gods stem in je leven. Vanuit de overtuiging dat God spreekt via gevoelens, verlangens en dagelijkse ervaringen.

In deze aflevering gaat Elsbeth Gruteke in gesprek met Martijn Stoutjesdijk. De aanleiding is het boek Gods slaafgemaakten. Theoloog en historicus Martijn Stoutjesdijk is een diepgravend onderzoek naar de rol van het christendom in het slavernijverleden, in het bijzonder dat van Nederland. Het slavernijverleden van Nederland is immers een zwarte bladzijde. Martijn Stoutjesdijk laat zien hoe in de Bijbel, de vroege kerk en de vroegmoderne tijd werd gepleit voor slavernij maar ook hoe vrije en slaafgemaakte christenen door de eeuwen heen tegenwicht boden. Stoutjesdijk toont dat het er soms om spande en hoe de geschiedenis onfortuinlijk toch de kant van de slavernij koos.

Heeft de theologie dezelfde status als de andere wetenschappen dat ze bepaalde dingen verklaart? Theoloog Gijsbert van den Brink onderzoekt in zijn nieuwe boek Het experiment van broeder Juniper de relatie tussen geloof en wetenschap en weerlegt het idee dat ze elkaar uitsluiten. Vanuit diverse invalshoeken laat hij zien hoe de twee wel degelijk samengaan. Nu eens harmonieus, dan weer schurend – maar juist dat leidt vaak tot nieuwe inzichten. Elsbeth gaat in deze aflevering van De theologie podcast in gesprek met hem.

In deze aflevering gaat Elsbeth Gruteke in gesprek met Jolande van Baardewijk. Jolande van Baardewijk is predikant van de Protestantse Gemeente Duiven. Ze laat zich inspireren door de Keltische spiritualiteit. Zo organiseert zij pelgrimswandelingen en vertaalde zij het boek van David Cole The Celtic Year dat in het Nederlands verschijnt met de titel Het Keltisch jaar. Dit boek voert je mee in het ritme van de natuur en oude Keltische spiritualiteit. De gebeden, meditaties en liturgieën in dit boek helpen je te focussen op de band tussen de mens, zijn spiritualiteit en de natuur. Gebaseerd op de acht punten van het Keltische jaar – de vier seizoenswisselingen en de vier middelpunten van elk seizoen – en bewegend van winter naar lente, zomer en oogst, bevat elk van de acht delen een liturgie voor een volledige dienst, een week van dagelijkse bijbellezingen en overdenkingen en een selectie van gebeden en zegeningen.

Al ruim 35 jaar houd Niek Tramper een dagboek bij. Daarmee stelde hij het boek Liefde, lijden, leven samen. Schrijven helpt hem gedachten en gevoelens te ordenen, het onvoorspelbare en het onverwachte een plek te geven. Het schept ruimte voor verdriet over wat rafelig en onaf is in hemzelf en in de wereld om hem heen. En voor verwondering over al wat leeft, dat mijn geliefden er zijn, dat ik er zelf ben, de hemel hoog boven me, de aarde onder mij. En dat God er is van wie ik hoorde en die ik niet kende, maar die mij tegemoet kwam op de weg. Ruim twee jaar geleden kreeg hij de diagnose –ongeneeslijk ziek– kreeg. Het verwerken van die realiteit, de limiet gesteld aan zijn dagen, kreeg een grote plek in zijn dagboek. Elsbeth gaat in deze aflevering in gesprek met Niek over liefde, lijden en leven.

Na ruim 500 jaar verdeeldheid tussen katholieken en protestanten is het tijd om te helen. De recente verschuiving naar een postchristelijke tijd maakt deze oproep urgenter dan ooit. In zijn boek Een tijd om te helen bepleit Arjan Plaisier op basis van het gemeenschappelijk geloof in Christus een zichtbare eenwording tussen Rome en Reformatie. Tom Mikkers gaat in deze aflevering in gesprek met Arjan over hoe die eenheid tot stand gebracht kan worden.